İş Geliştirme Destek Programı

KOSGEB İş Geliştirme Destek Programı, Türkiye’deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) gelişimini destekleyen, kapsamlı ve stratejik öneme sahip bir destek mekanizmasıdır. Günümüz iş dünyasında rekabetin yoğunlaştığı, teknolojik dönüşümün hızlandığı ve küreselleşmenin etkilerinin daha fazla hissedildiği bir ortamda, KOBİ’lerin güçlendirilmesi ülke ekonomisinin geleceği açısından büyük bir önem taşımaktadır.

Türkiye’de işletmelerin %99’undan fazlası KOBİ statüsündedir ve istihdamın yaklaşık %70’ini sağlamaktadır. Ancak bu işletmelerin en büyük sorunu, sermaye yetersizliği ve kurumsallaşma eksikliğidir. KOSGEB’in İş Geliştirme Desteği, tam da bu noktada devreye girerek işletmelere finansal kolaylık, teknik destek ve eğitim imkânları sunar. Program, hem üretim hem de hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin büyüme yolculuğunu kolaylaştırmayı hedefler.

Program kapsamında standart işletmeler için 1.500.000 TL’ye kadar destek sağlanırken, kadın ve genç girişimciler için bu tutar 1.650.000 TL’ye kadar çıkmaktadır. Böylece girişimcilik ekosisteminde kapsayıcılık artırılırken, kadınların iş dünyasındaki etkinliği ve gençlerin yenilikçi projeleri daha güçlü bir şekilde desteklenmektedir.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Hangi Vizyonla Tasarlanmıştır ve Kimleri Hedefler?

Günümüzde dünya ekonomisi akıl almaz bir hızla değişiyor ve bu değişime ayak uydurmak isteyen devlet destekleri de büyük bir kabuk değişimi yaşıyor. Eskiden kamu kaynakları daha küçük miktarlarla ve çok geniş bir esnaf kitlesine dağıtılırken, yeni dönemde tamamen farklı bir strateji izleniyor. Artık kaynaklar doğrudan, yüksek bütçeli ve nokta atışı projelerle teknolojiye, yeniliğe ve üretime yönlendiriliyor. Yani basit bir al-sat ticareti yapmak, sıradan bir kafe açmak, geleneksel perakende satışı yapmak veya standart inşaat işleriyle uğraşmak artık bu büyük vizyonun ve yüksek limitli desteklerin kapsamında yer almıyor.

Bunun yerine, ülkenin dışa bağımlılığını azaltacak, yeni teknolojiler üretecek, yazılım geliştirecek veya yeşil sanayi prensiplerine uygun modern imalat yapacak vizyoner projelere odaklanılıyor. Aklınızdaki iş fikrinin sadece iyi olması yetmiyor; bu fikrin nasıl kârlı, büyüyebilen ve istihdam yaratan sağlam bir iş modeline dönüşeceğini de ispatlamanız bekleniyor. Sistemin sizden beklentisi, Avrupa standartlarında bir üretim anlayışına sahip olmanız veya küresel pazarlara açılabilecek dijital altyapılar kurmanızdır. Elinizdeki o harika ama işlenmemiş fikrin, bu yüksek katma değerli ve veriye dayalı standartlara uygun, resmi bir proje formatına dönüşmesi gerekiyor. Aksi takdirde, harika vizyonlar ne yazık ki sadece kağıt üzerinde birer hayal olarak kalıyor.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Kapsamında NACE Kodu Uyumu Neden Çok Önemlidir?

Bir projenin daha kimse içeriğini okumadan, en baştan çöpe gitmesine neden olabilecek en tehlikeli detaylardan biri sektörel sınıflandırmadır. NACE kodu dediğimiz şey, Avrupa Birliği standartlarına göre işletmenizin ne iş yaptığını anlatan altı haneli resmi bir kimlik numarasıdır. Kapsama alınan sektörler son derece keskin çizgilerle ayrılmıştır. İmalat sanayii, telekomünikasyon, bilgisayar programlama, bulut bilişim gibi veri işleme faaliyetleri ve bilimsel Ar-Ge çalışmaları bu devasa destek mekanizmasının tam kalbinde yer alır.

Bu kodun kağıt üzerinde doğru olması neden mi bu kadar kritik? Düşünün ki aylarca çalışıp dünyayı değiştirecek bir yapay zeka yazılımı projesi hazırladınız. Ancak şirketiniz kurulurken vergi levhanıza yanlışlıkla bilgisayar tamircisi veya sarf malzeme satıcısı gibi sıradan bir kod işlenmiş. İlgili veri tabanlarındaki kaydınız ile şirketinizin gerçek kuruluş amacı arasında en ufak bir uyumsuzluk bile varsa, projenizin ne kadar muazzam olduğuna hiç bakılmaz. Dosyanız maalesef şekil şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle o saniye reddedilir. Özellikle ortada henüz fiziki bir ürün olmayan, fikri bir çaba gerektiren yazılım ve Ar-Ge sektörlerinde faaliyetlerin devletin diline doğru bir kodla çevrilmesi büyük bir hassasiyet gerektirir. Şirketin ticaret odası tescillerinden maliye kayıtlarına kadar her bir resmi evrakının tek tek incelenmesi, eksiklerin düzeltilmesi ve sistemlerle yüzde yüz senkronize hale getirilmesi, sağlam bir başvuru için atılması gereken ilk ve en zorunlu adımdır.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Başvurularında Şirketinizin Yaşı ve Ortaklık Yapısı Nasıl Olmalıdır?

Bu dev desteğin temel felsefesi, yıllardır piyasada olan müşteri kitlesini oturtmuş ve kâr eden büyük şirketleri değil henüz yeni doğmuş taze fidanları korumaktır. İşletme dünyasında şirketlerin kuruldukları günden itibaren ilk üç yılları ölüm vadisi olarak anılır. Çünkü masraflar çok yüksektir, gelirler henüz o masrafları karşılamaz ve bankalar size kredi vermek için teminat arar. İşte bu yüzden başvuru yapacak şirketin kuruluş tarihi ile başvuru yapılan gün arasında en fazla üç yıllık bir süre geçmiş olması kanuni bir zorunluluktur. Eğer şirketiniz dördüncü yılından tek bir gün bile almışsa, sistemdeki başvuru ekranları size tamamen kapanır.

Yaş kuralı kadar katı olan bir diğer konu da kurucu ortağın şirketteki ağırlığıdır. Başvuruyu yapan kişinin şirketteki hisse payı mutlaka en az yüzde elli olmak zorundadır. İşin daha da zor kısmı, bu yüzde ellilik payın proje başvurusu yapıldığı andan itibaren üç yıllık proje süresi boyunca hiçbir zaman aşağı düşmemesi gerektiğidir. Örneğin harika bir ivme yakaladınız ve ikinci yılda size yatırım yapmak isteyen bir melek yatırımcı buldunuz. Paraya ihtiyacınız olduğu için yatırımcıya yüzde altmış hisse verdiniz ve sizin payınız yüzde kırka düştü. Sistem bu değişikliği anında yakalar, sözleşmeyi tek taraflı fesheder ve o güne kadar size verdiği tüm milyonlarca lirayı yasal faiziyle geri tahsil eder. Aynı zamanda şirketteki tüm kararları tek başınıza imzalayabilme yetkisine sahip olmanız da şarttır. Müşterek imza ile yönetilen yapılar sürece dahil edilmez. Bu yüzden şirket ana sözleşmelerinin bu kurallara göre önceden kusursuzca tasarlanması hayati bir güvenlik adımıdır.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Bütçe Limitleri ve Harika Geri Ödemesiz Dönem Avantajı Nasıl İşler?

Girişimcileri en çok heyecanlandıran ve tüm planlarını baştan yaptıran şey şüphesiz sağlanan finansal limitin büyüklüğüdür. Program, işletmenizin onaylanmış ve vergilerden arındırılmış bütçesinin tam yüzde seksenini karşılar. Geriye kalan yüzde yirmilik dilimi ve KDV tutarını ise sizin öz sermayenizden karşılamanız beklenir. Bu aslında devletin sizinle elini taşın altına koyması demektir.

Normal standartlarda bir girişimci için kullanılabilecek tavan miktar 1.500.000 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Ancak harika bir pozitif ayrımcılık kuralı vardır. Başvuruyu yapan girişimci bir kadınsa, yaş sınırının altındaki genç bir bireyse, engelli vatandaşımızsa, gazi veya birinci derece şehit yakınıysa bu üst limite 150.000 lira daha eklenir ve ulaşılabilecek rakam 1.650.000 Türk Lirasına çıkar. Ancak asıl mucizevi olan kısım rakamın büyüklüğü değil geri ödeme şartlarıdır. Sağlanan bu fon geri ödemeli olsa bile tamamen faizsizdir. Banka kredilerinin ciddi maliyetler yarattığı bugünün ekonomik koşullarında, sıfır faizli bir sermayeye ulaşmak işletmenize inanılmaz bir hız katar. Daha da güzeli, devlet bu paranın geri ödemesini projenizin sürdüğü üç tam yıl boyunca sizden kesinlikle istemez. Bu otuz altı aylık rahatlama evresi, makinelerinizi kurmanız, personelinizi eğitmeniz, ürününüzü piyasaya sürüp para kazanmaya başlamanız için size verilen çok değerli bir zamandır. Paranın zaman değeri hesaplandığında, yıllar sonra taksitler halinde ve faizsiz olarak yapılacak bu geri ödeme, şirket bilançosu için bulunmaz bir nimettir.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Bütçesi İle Şirketinizin Hangi Giderlerini Karşılayabilirsiniz?

Devletin sağladığı bu yüksek limitli bütçe, hesabınıza dilediğiniz gibi harcamanız için blok bir nakit olarak gelmez. Tamamen faturaya dayalı, onaylanmış ve mantıklı bir çerçeve içinde kullandırılır. Büyümenize kalıcı etki edecek stratejik yatırımlarınız finanse edilir. Bu destek kapsamında faturalandırıp ödemesini alabileceğiniz onaylı harcama kalemleri şunlardır:

• Nitelikli personel maaşları
• Yeni üretim makineleri
• Enerji verimli ikinci el makineler
• Özel üretim kalıpları
• Bulut tabanlı yazılımlar
• Siber güvenlik sistemleri
• Endüstriyel tasarım lisansları
• Test ve analiz raporları
• CE belgelendirme harcamaları
• Patent ve marka tescilleri

Özellikle yazılım ve teknoloji şirketleri için en büyük masraf sunucular değil iyi yetişmiş insan kaynağıdır. Bütçe sayesinde piyasadaki en iyi mühendisleri istihdam etme şansı bulursunuz. Üretim yapan fabrikalar içinse ileri teknoloji tezgahlar veya hassas ölçüm cihazları hayati önem taşır. Maliyetleri düşürmek için ikinci el makine almak isterseniz bu da mümkündür ancak çevreye duyarlı olmak zorundasınız. İkinci el makinelerin elektrik motorlarının doğayı koruyan enerji tasarruflu IE2 sınıfında olması yasal bir zorunluluktur. Bütçeyi oluştururken sırf tavan rakama ulaşmak için ilgisiz kalemler yazmak yerine, işletmenizin kapasitesini nasıl artıracağını matematiksel olarak ispatlayabileceğiniz rasyonel bir harcama planı yapmanız gerekir.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Sürecinde Faiz ve Kâr Payı Seçeneği Nasıl Bir Alternatif Sunar?

Standart işleyişte sistemi döndürmek için önce sizin makineyi alıp tedarikçiye ödemesini yapmanız veya faturasını kestirmeniz, sonrasında da devletteki payınızı geri almanız gerekir. Ancak bazı hızlı büyüyen ve nakit akışı çok kısıtlı olan yeni girişimlerin bu süreci bekleyecek gücü olmayabilir. Paranın doğrudan hesabına yatmasına ve peşin bir alım gücüne ihtiyaç duyanlar için devlet alternatif bir enstrüman daha sunar.

Eğer siz faturayı sonradan tahsil etmek yerine işin başında sıcak nakde ulaşmak isterseniz, faiz ve kâr payı desteği adı verilen banka kredisi modelini seçebilirsiniz. Unutmayın bu iki modeli aynı anda kullanamazsınız; başvurunun en başında tarafınızı seçmek zorundasınız. Bu modelin kendine has keskin sınırları vardır. Sadece kadın ve genç girişimcilerin kullanabildiği bu sistemde, anlaşmalı bankalardan bir milyon liraya kadar ticari kredi kullanabilirsiniz. Devlet kredinin anaparasını size ödemez ancak bu krediye yansıyacak olan yüksek banka faizinin veya katılım bankası kâr payının tam yüzde ellisini sizin adınıza bankaya karşılıksız hibe olarak öder. Ancak bunun da bir bedeli vardır. Bu seçeneği kullanırsanız, kredi süresi boyunca kesintisiz olarak en az bir tam zamanlı personel çalıştırmak ve primlerini eksiksiz ödemek zorundasınız. Personel çıkışı olur da prim gün sayısı hedefin altına düşerse faiz desteği o an kesilir. Sizin için hangisinin daha kârlı olduğu tamamen şirketinizin nakit akış tablosuna ve hedeflerinize bağlıdır.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Başvuru Takvimi ve O Zorlu Yüzde On Yedilik Başarı Oranı Bize Ne Anlatır?

Eskiden aklınıza parlak bir fikir geldiğinde, yılın herhangi bir günü sisteme girip başvurunuzu yapabiliyordunuz. Ancak artık sistem böyle işlemiyor. Kaynakların daha doğru yönetilmesi ve projelerin daha iyi filtrelenmesi için sadece belirli dönemlerde açılan çağrı usulü bir takvime geçildi. E-devlet üzerindeki başvuru ekranları yılın sadece önceden ilan edilmiş kısa aylarında açılır ve süresi dolunca kesin olarak kapanır. Bu kısıtlı zaman dilimi size şu mesajı verir: Ekranlar açıldığında projeyi düşünmeye başlamamalısınız; ekranlar açıldığında aylar süren hazırlığınız, pazar araştırmalarınız ve maliyet analizleriniz zaten bitmiş olmalıdır.

Bu dönemsel yığılma inanılmaz derecede acımasız bir rekabeti de beraberinde getirir. Geçmiş dönem istatistiklerine bakıldığında tablo oldukça nettir. Binlerce heyecanlı girişimci sisteme dosyalarını yükler ancak uzun inceleme süreçlerinin ardından sadece çok küçük bir azınlık mutlu sona ulaşır. Ortalama başarı oranı ne yazık ki yüzde on yedi seviyelerinde kalmaktadır. Bu da demektir ki başvuru yapan her yüz şirketten seksen üçü hayal kırıklığına uğrayarak elenmektedir. Buradan çıkarılması gereken ders çok açıktır. İnternetten bulduğunuz standart bir formu doldurarak veya şirketinizin sadece iyi bir fikre sahip olduğuna güvenerek bu destekten yararlanamazsınız. O kazanan yüzde on yedilik elit gruba girmek için; tüm ticari riskleri en aza indirilmiş, teknik detayları kusursuz işlenmiş ve finansal tabloları yatırımcıları bile ikna edecek seviyede profesyonelce hazırlanmış bir projeye sahip olmanız şarttır.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Jürisi Projeleri Hangi Kriterlere Göre Eler ve Tanıtım Videosu Neden Hayatidir?

Projenizi sisteme yükledikten sonra derin bir nefes alabilirsiniz ama asıl zorlu maraton o an başlar. Projenizin onaylanıp milyonlarca liralık dev bütçenin size verilmesi kararı tek bir kişinin insafına bırakılmaz. Çok aşamalı, yapay zeka destekli ve son derece şeffaf bir puanlama sistemi devreye girer. İlk başta evraklarınız ve sektör kodlarınız kontrol edilir. Eğer şekil şartlarını geçtiyseniz, bölgesel ve ulusal düzeyde bir sıralamaya sokulursunuz. Final jürisinin karşısına çıkabilmek için tüm Türkiye genelindeki projeler arasında ilk binin içine girmek ve kendi şehrinizde ilk altıya kalmak zorundasınız. Bu acımasız yarı finali geçemezseniz asıl jüri dosyanızı hiç görmeden elenirsiniz.

Bu dar boğazı aşıp finale kaldığınızda ise karşınızda üst düzey yöneticiler, akademisyenler ve sektör uzmanlarından oluşan zorlu bir kurul bulursunuz. İşte bu aşamada, projenizin yazılı kısmından çok daha fazla ağırlığa sahip olan bir detay öne çıkar: Proje tanıtım videosu. Kurul üyeleri, yüzlerce sayfalık teknik dokümanları okumak yerine sizin on dakikalık video sunumunuza odaklanmayı tercih eder. Dosya boyutu en fazla yüz megabayt ve süresi maksimum on dakika olmak zorunda olan bu kısa görsel şölen, projenizin kaderini tek başına çizebilir. Kötü ışıkta, cep telefonuyla çekilmiş amatör bir kayıt güvenilirliğinizi anında yerle bir ederken; senaryosu profesyonelce yazılmış, ürün prototipinizin gösterildiği, ses kalitesi yüksek ve akıcı bir asansör konuşması jürinin aklındaki tüm şüpheleri o on dakika içinde silip atar.

KOSGEB İş Geliştirme Desteği Onaylandıktan Sonra İşletmeleri Bekleyen Yasaklar Nelerdir?

Jüriden yüksek puan aldınız, onay mesajı cebinize geldi ve o büyük bütçe işletmenize tahsis edildi. Birçok girişimci o an sürecin bittiğini sanır. Oysa asıl stresli ve hata kaldırmayan resmi denetim süreci imzalar atıldıktan sonra başlar. Kamu kaynaklarını kullandığınız için otuz altı ay boyunca attığınız her adım sıkı bir takibe alınır. Proje devam ederken kesinlikle yapmamanız gereken yasaklar aşağıdaki gibidir:

• Lüks ofis tadilatları
• Otomobil ve ticari araçlar
• Arsa ve gayrimenkul alımları
• Fabrika kira ödemeleri
• Aile üyelerinden ürün alımı
• Onaysız şirket birleşmeleri
• İzinsiz adres değişiklikleri
• Makinelerin başkasına kiralanması
• Demirbaşların satılması
• Destekli ürünlerin rehin verilmesi

Bu yasakların her birinin çok ciddi yaptırımları vardır. Örneğin destek kapsamında satın aldığınız bir makine veya yazılım faturanın kesildiği tarihten itibaren tam üç yıl boyunca işletmenize zimmetli kalmak zorundadır. İşleriniz kötü gitse bile o makineyi satamaz, kiraya veremez veya bankaya gidip teminat olarak gösteremezsiniz. Denetmenler bu üç yıl içinde fabrikanıza veya ofisinize haber vermeden, tamamen sürpriz bir şekilde gelerek makinelerin üzerindeki resmi barkodları ve seri numaralarını kontrol ederler. Eğer makineyi izinsiz sattığınız anlaşılırsa, devlet sadece o makinenin bedelini değil o güne kadar işletmenize verdiği milyonlarca liralık desteğin tamamını yüksek temerrüt faizleriyle birlikte icra yoluyla sizden geri alır. Ayrıca onaylı harcama kalemleri dışında lüks ofis dekorasyonları yapmak veya paranın aile içinde kalması için akrabalarınızın şirketlerinden hizmet satın almak da ödemelerin anında iptal edilmesine yol açar.

Sıkça sorulan sorular