Türkiye’de küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için en önemli kurumlardan biri hiç şüphesiz KOSGEB’dir. “KOSGEB destekleri nelerdir?”, “KOSGEB kimlere destek verir?” ya da “KOSGEB hibe ve faizsiz kredi imkanları neleri kapsar?” gibi sorular, iş kurmak veya işletmesini büyütmek isteyen girişimcilerin en çok araştırdığı konular arasında yer alır. KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı, 1990 yılında kurulan ve KOBİ’lerin gelişimini destekleyen resmi bir kamu kurumudur.
KOSGEB destekleri, sadece yeni bir işletme kurmak isteyen girişimcilere değil; aynı zamanda halihazırda faaliyette olan KOBİ’lere, kapasite geliştirmek, dijital dönüşümünü hızlandırmak, uluslararası pazarlara açılmak, istihdamı korumak ve yeşil dönüşüme uyum sağlamak isteyen işletmelere yöneliktir. KOSGEB, resmi web sitesi üzerinden güncel destek programlarını yayımlar ve her program için ayrı başvuru şartları, destek üst limitleri ve çağrı duyuruları paylaşır.
Bugün yürürlükte olan destekler arasında Girişimci Destek Programı, Kapasite Geliştirme Destek Programı, Küresel Rekabetçilik Destek Programı, KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı, Yeşil Sanayi Destek Programı, Stratejik Ürün Destek Programı, İstihdamı Koruma Destek Programı ve bölgesel/afet odaklı özel programlar bulunmaktadır. Bu programlar, KOBİ’leri yenilikçi, rekabetçi, ihracat ve ikiz dönüşüm (yeşil ve dijital dönüşüm) odaklı bir yapıya kavuşturmayı amaçlar.
Dolayısıyla KOSGEB; hibe, geri ödemeli destek, danışmanlık, eğitim ve mentorluk araçlarını kullanarak işletmelere kapsamlı bir ekosistem sunar. Aşağıda KOSGEB’in ne olduğu, hangi destekleri sunduğu, kimlere destek verdiği ve başvuru sürecinin nasıl işlediğini detaylı, SEO uyumlu ve anlaşılır şekilde bulabilirsiniz.
KOSGEB Nedir?
KOSGEB’in açılımı **“Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı’dır. 3624 sayılı Kanun ile 1990 yılında kurulmuş, başlangıçta imalat sanayindeki KOBİ’lere odaklanan kurum, zaman içerisinde hizmet ve diğer sektörleri de kapsayacak şekilde görev alanını genişletmiştir.
KOSGEB’in temel amacı; Türkiye’de faaliyet gösteren KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmak, kurumsal kapasitelerini geliştirmek, teknoloji ve inovasyon odaklı üretimi teşvik etmek, ihracat potansiyelini artırmak ve istihdama katkı sağlamaktır. Kurumun misyonu, KOBİ’leri yenilikçi, rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturarak ülke ekonomisinde daha güçlü bir konuma taşımaktır.
KOSGEB, bu amaç doğrultusunda;
- Farklı ölçeklerdeki KOBİ’ler için özel destek programları tasarlar,
- Girişimci adaylarına eğitim ve destek sağlar,
- Teknoloji ve Ar-Ge faaliyetlerini teşvik eder,
- Dijital ve yeşil dönüşüm süreçlerini destekler,
- Bölgesel ihtiyaçlara göre özel destek çağrıları açar.
KOSGEB nedir sorusunun yanıtı sadece “hibe veren kurum” ile sınırlı değildir. KOSGEB, aynı zamanda KOBİ’lerin e-Devlet üzerinden kayıt olduğu, KOBİ Beyannamesi verdiği, sektör ve ölçeğine göre sınıflandırıldığı, mentorluk, eğitim, danışmanlık ve proje bazlı destek aldığı bir geliştirme ve yönlendirme platformudur. Kurumun resmi sitesinde, her destek programına ilişkin detaylı bilgi, başvuru tarihleri, sıkça sorulan sorular ve mevzuat dokümanları yer alır.
KOSGEB Destekleri Nelerdir?
KOSGEB destekleri, KOBİ’lerin ihtiyaçlarına göre farklı program başlıkları altında toplanmıştır. Her programın amacı, hedef kitlesi, destek üst limitleri ve başvuru koşulları KOSGEB’in resmi web sitesinde ayrıntılı şekilde tanımlanmıştır.
Öne çıkan güncel destek programlarından bazıları şunlardır:
- Girişimci Destek Programı: Yeni kurulan işletmelerin sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlar. Özellikle ülkenin stratejik öncelikleri doğrultusunda belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren genç ve yenilikçi işletmeleri destekler.
- Kapasite Geliştirme Destek Programı: KOBİ’lerin kurumsallaşma, markalaşma, verimlilik ve kapasite artışı gibi alanlarda gelişmelerine katkı sağlar.
- Küresel Rekabetçilik Destek Programı: KOBİ’lerin uluslararası pazarlara açılması, rekabet gücünü artırması ve ihracat potansiyelini geliştirmesi için tasarlanmıştır.
- KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı: İşletmelerin dijitalleşme süreçlerini, yazılım, donanım ve hizmet alımlarını destekler.
- Yeşil Sanayi Destek Programı: Yeşil dönüşüm, enerji verimliliği ve sürdürülebilir üretim süreçlerine geçişi teşvik eden özel bir destek programıdır.
- Stratejik Ürün Destek Programı: Ülke için stratejik öneme sahip ürünlerin üretimine yönelik yatırımları destekler.
- İstihdamı Koruma Destek Programı: İmalat sanayinin emek yoğun sektörlerinde iş gücünün korunmasına dönük bir programdır.
- Deprem Sonrası İşletmelerin Canlanması Destek Programı: Afetlerden etkilenen bölgelerdeki işletmelerin yeniden ayağa kalkmasını destekler.
KOSGEB’in işletmelere sağladığı destekler şunlardır:
- Yeni kurulacak işletmeler için girişimcilik destekleri,
- Mevcut KOBİ’ler için kapasite geliştirme ve kurumsallaşma destekleri,
- Dijitalleşme ve teknolojik dönüşüm destekleri,
- Yeşil dönüşüm, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik odaklı destekler,
- Uluslararasılaşma ve ihracata hazırlık/küresel rekabetçilik destekleri,
- Ar-Ge, inovasyon ve stratejik ürünlere yönelik proje destekleri,
- İstihdamın korunması ve artırılmasına dönük programlar,
- Afet sonrası işletmelerin yeniden faaliyete geçmesine yönelik özel destekler.
KOSGEB destekleri; hibe, geri ödemeli (faizsiz veya düşük maliyetli), danışmanlık, eğitim ve mentorluk gibi farklı araçlarla sunulur. Her bir programda “destek unsurları”, üst limitler ve oranlar ayrı ayrı açıklanır ve çağrı bazlı olarak güncellenebilir. Bu nedenle, güncel ve doğru rakamlara ulaşmak için her zaman KOSGEB’in resmi sitesinde ilgili program sayfasının kontrol edilmesi önerilir.
KOSGEB Kimlere Destek Verir?
KOSGEB’in temel hedef kitlesi, Türkiye’de faaliyet gösteren KOBİ’ler ve girişimcilerdir. KOBİ tanımı, çalışan sayısı ve mali kriterler üzerinden yapılır. Güncel düzenlemeye göre; mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler, çalışan sayıları ve net satış hasılatı/bilanço limitlerine göre sınıflandırılır. Orta büyüklükteki işletmeler için üst mali sınır 500 milyon TL olarak güncellenmiştir.
KOSGEB desteklerinden yararlanabilecek başlıca gruplar şöyle özetlenebilir:
- KOBİ statüsündeki işletmeler: Çalışan sayısı ve mali kriterleri, güncel KOBİ tanımına uyan işletmeler.
- Girişimciler: Henüz işletmesini kurmamış, ancak KOSGEB tarafından sunulan girişimcilik eğitimlerini tamamlayarak iş kurma aşamasına gelmiş kişiler.
- Belirli sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler: KOSGEB tarafından desteklenen sektörler NACE kodları üzerinden belirlenir ve “Desteklenen Sektörler Nelerdir?” başlığı altında resmi sitede yayımlanır.
- Bölgesel veya tematik programlara konu olan işletmeler: Deprem sonrası canlanma, istihdamı koruma, yeşil dönüşüm gibi özel programlar belirli bölgelerde veya belirli sektörlerdeki işletmeleri hedef alabilir.
KOSGEB, kadın girişimciler ve genç girişimcilere özel olarak pozitif ayrımcılık uygulayabildiği programlar da tasarlar. Örneğin bazı desteklerde, işletme sahibinin kadın olması veya istihdam edilen personelin kadın olması durumunda destek üst limiti personel başına daha yüksek tutarlara çıkabilmektedir.
Özetle; KOSGEB kimlere destek verir sorusunun cevabı, KOBİ niteliğindeki işletmeler, iş kurma aşamasındaki girişimciler, stratejik sektörlerde faaliyet gösteren firmalar, yeşil ve dijital dönüşüm odaklı projeler geliştiren işletmeler, ihracat ve küresel rekabet hedefi olan işletmeler şeklinde verilebilir. Hangi programdan kimlerin yararlanabileceği ise programın çağrı metninde ayrıntılı olarak yer alır.
KOSGEB’in Kadın ve Genç Girişimlere Sağladığı Destekler Nelerdir?
KOSGEB destek sisteminde kadın girişimciler ve genç girişimciler, stratejik olarak öncelikli gruplar arasında yer alır. Kurum, girişimcilik ekosisteminde çeşitliliğin ve kapsayıcılığın artırılması amacıyla birçok programda bu hedef kitlelere yönelik ayrıcalıklı koşullar tanımlayabilmektedir.
Örneğin:
- Bazı istihdam odaklı desteklerde, işletme sahibinin kadın olması veya destek kapsamında istihdam edilen personelin kadın olması durumunda kişi başına destek üst limiti yükseltilebilmektedir.
- Girişimcilik programlarında, kadın girişimcilerin ve genç girişimcilerin başvuruları, programın öncelikli hedef kitlesi arasında sayılabilmekte; bu da programa erişim ve değerlendirme süreçlerinde avantaj sağlayabilmektedir.
- Eğitim, mentorluk ve iş geliştirme faaliyetlerinde kadın ve genç girişimcilere yönelik özel çağrılar, iş geliştirme destekleri ve farkındalık programları düzenlenebilmektedir.
KOSGEB’in yaklaşımı, kadın ve genç girişimcilerin yalnızca iş kurmasını değil; kurdukları işletmelerin sürdürülebilir ve rekabetçi hale gelmesini de desteklemektir. Bu nedenle, hibe ve geri ödemeli desteklerin yanı sıra, iş planı hazırlama, finansal okuryazarlık, pazarlama, e-ticaret, dijitalleşme ve ihracata hazırlık gibi alanlarda da yaygın eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır.
Güncel olarak hangi programda kadın ve genç girişimcilere özel hangi avantajların bulunduğunu görmek için, KOSGEB’in resmi sitesindeki ilgili destek sayfasının ve çağrı metinlerinin incelenmesi önemlidir; zira destek oranları, üst limitler ve kriterler dönemsel olarak güncellenebilmektedir.
KOSGEB Başvuru Şartları Nelerdir?
KOSGEB başvuru şartları, her destek programı için ayrı ayrı belirlenmekle birlikte, genel çerçeve bazı ortak kriterler üzerinden şekillenir. “KOSGEB başvuru şartları nelerdir?” sorusuna yanıt verirken, hem işletme düzeyinde hem de program bazında koşulları göz önünde bulundurmak gerekir.
Genel hatlarıyla:
- İşletmenin KOBİ tanımına uyması ve KOSGEB veri tabanına kayıtlı olması beklenir.
- İşletmenin faaliyet gösterdiği sektörün, KOSGEB tarafından desteklenen NACE kodları arasında yer alması gerekir.
- Girişimci desteklerinden yararlanmak için, çoğu durumda Girişimcilik Eğitimlerinin (Geleneksel veya İleri Girişimci eğitimleri) tamamlanması şarttır.
- Her bir destek programı için; işletmenin ölçeği, faaliyet süresi, bulunduğu il/bölge, sektör, proje konusu ve benzeri kriterler özel olarak tanımlanabilir.
Ek olarak, bazı istihdam veya proje desteklerinde;
- Belirli sayıda yeni istihdam yaratma
- Asgari süreyle istihdamı koruma
- Projenin belirlenen takvim içinde tamamlanması
- Destek ödemelerinin, fatura ve belge ile doğrulanması
gibi yükümlülükler de başvuru ve uygulama şartları arasında yer alabilmektedir.
Bu nedenle, KOSGEB desteklerine başvuru yapmadan önce mutlaka:
- Güncel destek çağrısı metnini,
- İlgili programın mevzuat ve uygulama esaslarını,
resmi siteden detaylı olarak incelemek, hatasız başvuru ve sorunsuz uygulama süreci için kritik öneme sahiptir.
KOSGEB Desteklerine Nasıl Başvurulur?
“KOSGEB desteklerine nasıl başvurulur?” sorusu, hem yeni girişimciler hem de mevcut KOBİ’ler için sürecin en önemli adımıdır. Başvuru süreci büyük oranda e-Devlet ve KOSGEB e-Hizmetler sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Genel başvuru adımlarını şu şekilde özetleyebiliriz:
- KOSGEB Veri Tabanına Kayıt ve KOBİ Beyannamesi:
İşletmenin öncelikle KOSGEB’e kayıt olması ve KOBİ Beyannamesi’ni e-Devlet üzerinden doldurması gerekir. Bu aşamada işletmenin çalışan sayısı, ciro/bilanço ve faaliyet alanı gibi bilgiler beyan edilir. - Destek Programının Seçilmesi:
KOSGEB’in “Destekler” sayfasından güncel programlar incelenir, işletmenin ihtiyacına ve sektörüne en uygun destek programı seçilir. Örneğin, yeni bir işletme için Girişimci Destek Programı, dijitalleşme için KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı, yeşil dönüşüm için Yeşil Sanayi Destek Programı tercih edilebilir. - Başvuru Şartlarının ve Belgelerin İncelenmesi:
Programın çağrı metninde yer alan başvuru şartları, destek üst limitleri, uygun gider kalemleri ve gerekli belgeler dikkatle incelenir. Bazı programlarda proje dosyası, iş planı, fizibilite raporu gibi ilave dokümanlar talep edilebilir. - Online Başvuru ve Doküman Yükleme:
Başvuru, KOSGEB’in e-hizmetler sistemi üzerinden dijital olarak yapılır. Gerekli formlar doldurulur, istenen belgeler sisteme yüklenir ve başvuru tamamlanır. Başvuru sonrasında sistem üzerinden takip numarası ve süreç bilgileri görüntülenebilir. - Değerlendirme ve Onay Süreci:
Başvurular, programın kriterlerine göre KOSGEB tarafından değerlendirilir. Uygun bulunan projeler için destek sözleşmesi imzalanır ve uygulama süreci başlar. Destek ödemeleri genellikle belge/fatura karşılığında ve programda tanımlanan taksit dönemlerine göre yapılır. - Uygulama ve Raporlama:
İşletme, projeyi programda belirtilen süre içinde uygular, harcamalarını belgeler ve KOSGEB’e raporlar. KOSGEB, uygulama sürecinde ve sonrasında denetim ve kontrol mekanizmalarını işletir.
Bu süreçte en önemli nokta, başvurunun KOSGEB’in resmi internet sitesinde yer alan güncel bilgilere uygun şekilde yapılmasıdır. Destek programları, üst limitler ve başvuru koşulları zaman içinde güncellenebildiği için, her başvuru öncesinde ilgili program sayfasını yeniden kontrol etmek gerekir.
KOSGEB Destekleri ile İşletmenizi Güçlendirin
KOSGEB destekleri; iş fikri olan girişimciler için önemli bir kalkış noktası, mevcut KOBİ’ler için ise büyüme, dönüşüm ve rekabet gücünü artırma fırsatıdır. Girişimci Destek Programı’ndan dijital ve yeşil dönüşüm programlarına, küresel rekabetçilikten istihdamı koruma desteklerine kadar geniş bir yelpazede sunulan KOSGEB hibe ve destekleri, doğru stratejiyle kullanıldığında işletmelerin geleceğini doğrudan etkileyebilecek güçtedir.
Sıkça sorulan sorular
KOSGEB destekleri nelerdir ve KOSGEB kimlere destek verir?
KOSGEB; girişimciler, KOBİ’ler ve program şartlarını sağlayan işletmelere yönelik çeşitli destekler sunmaktadır. Destekler, işletmelerin kurulması, büyümesi, üretim kapasitesinin artırılması ve rekabet gücünün geliştirilmesini amaçlar.
KOSGEB destekleri nelerdir ve yeni kurulan işletmeler hangi programlardan yararlanabilir?
Yeni kurulan işletmeler, uygunluk şartlarını sağlamaları halinde girişimcilik ve işletme geliştirmeye yönelik KOSGEB programlarına başvurabilir. Destek kapsamı güncel uygulama esaslarına göre değişiklik gösterebilir.
KOSGEB destekleri nelerdir ve hangi sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler desteklenebilir?
KOSGEB destekleri; üretim, imalat, teknoloji, hizmet ve program kapsamında uygun görülen diğer sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere sunulmaktadır. Destek kapsamı ilgili programın kriterlerine göre belirlenmektedir.
KOSGEB destekleri nelerdir ve başvuru süreci nasıl ilerler?
Başvuru öncesinde uygun destek programı belirlenmeli, gerekli belgeler hazırlanmalı ve ilgili başvuru sistemi üzerinden işlemler tamamlanmalıdır. Başvurular program kriterlerine göre değerlendirilerek sonuçlandırılır.
KOSGEB destekleri nelerdir ve hangi giderler destek kapsamına alınabilir?
Programa bağlı olarak makine ve ekipman alımları, yazılım, personel, dijital dönüşüm, Ar-Ge ve işletme geliştirme faaliyetlerine yönelik belirli harcamalar destek kapsamına alınabilmektedir.
KOSGEB destekleri nelerdir ve başvuru için hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Başvuru sırasında işletme bilgileri, mali belgeler, iş planı veya proje dokümanları ile ilgili program kapsamında talep edilen resmi evrakların eksiksiz hazırlanması değerlendirme sürecine katkı sağlar.
KOSGEB destekleri nelerdir ve danışmanlık hizmeti almak neden önemlidir?
Danışmanlık hizmeti, uygun destek programının belirlenmesi, başvuru dosyasının hazırlanması ve sürecin doğru yönetilmesine yardımcı olabilir. Böylece başvurularda oluşabilecek eksiklik ve hata riski azaltılabilir.
KOSGEB destekleri nelerdir ve başvuru reddedildiğinde yeniden başvuru yapılabilir mi?
Başvurunun olumsuz sonuçlanması halinde ret gerekçeleri incelenmeli, eksiklikler giderilmeli ve ilgili programın şartlarının uygun olması durumunda sonraki başvuru dönemlerinde yeniden başvuru yapılabilir.
KOSGEB destekleri nelerdir ve işletmelere hangi avantajları sağlar?
KOSGEB destekleri, yatırım maliyetlerinin azaltılmasına, işletmelerin büyümesine, üretim kapasitesinin geliştirilmesine ve rekabet gücünün artırılmasına katkı sağlayarak sürdürülebilir gelişimi destekleyebilir.
KOSGEB destekleri nelerdir ve en uygun destek programı nasıl belirlenir?
İşletmenin faaliyet alanı, yatırım hedefleri, büyüklüğü ve ihtiyaçları analiz edilerek uygun KOSGEB programı seçilmelidir. Doğru program tercihi, başvuru sürecinin daha verimli ilerlemesine katkı sağlayabilir.
10 yılı aşkın süredir hibe & teşvik süreçleri üzerine çalışmaktayım. Aktif olarak sektörde yer aldığım bu sürede yaklaşık 100 firmaya 1 milyar TL’den fazla destek kazandırdım. Kariyerim boyunca IPARD projelerinin yanı sıra Avrupa Birliği, KOSGEB, TÜBİTAK, Tarım Bakanlığı gibi kurumların farklı proje türlerinde yer aldım. İşletmenizin Ar-Ge ve yatırım ihtiyaçlarında devlet desteklerinden yararlanabilmek için iletişime geçebilirsiniz.